Open source of partner? Formulieren kiezen binnen Common Ground
Samenvatting: Steeds meer gemeenten zoeken digitale formulieren die passen binnen Common Ground. De reflex is vaak: dan moet het open source zijn. Maar Common Ground is breder dan dat. Open standaarden, modulaire architectuur en keuzevrijheid zijn minstens zo belangrijk. Dit opent de deur voor verschillende routes, ook met een partner.
Je hoort steeds vaker dat formulieren "Common Ground-proof" moeten zijn. Maar wat betekent dat precies voor de softwarekeuze die je maakt? Moet het open source zijn of is dat slechts één van de criteria, niet de enige?
Common Ground heeft de manier waarop gemeenten naar informatievoorziening kijken fundamenteel veranderd. De principes van open standaarden en de voorkeur voor open source zitten inmiddels diep in het DNA van de sector. Terecht, want de voordelen zijn duidelijk: transparantie, samenwerking en onafhankelijkheid van leveranciers.
Binnen dit landschap is er ruimte voor verschillende oplossingen. Open source projecten waar gemeenten samen aan bouwen. En commerciële partijen die een andere vorm van waarde bieden. Dit artikel gaat over die laatste categorie: wanneer voegt een leverancier als partner iets toe? En wat is dan precies die toegevoegde waarde?
De kracht van Common Ground
Laten we beginnen bij de basis. Common Ground is een informatiekundige visie die de VNG sinds 2018 uitdraagt. De kern: scheid data van applicaties en communiceer via gestandaardiseerde API's.
De beweging heeft veel in gang gezet:
- Gemeenten werken samen aan gedeelde componenten
- Open source projecten worden actief doorontwikkeld
- De afhankelijkheid van individuele leveranciers neemt af
- Kennis wordt gedeeld in plaats van afgeschermd
Dit is een positieve ontwikkeling waar wij als Atabix achter staan. Sterker nog: de Atabix Suite is vanaf de basis gebouwd op dezelfde principes. Zaakgericht Werken (ZGW) API's of Standaard Uitwisseling Formaat (StUF). Onze componenten zijn modulair en uitwisselbaar.
Zelf bouwen, zelf de regie
Atabix Formulieren is een no-code oplossing. Dat betekent dat medewerkers van de gemeente, zonder technische achtergrond, zelf formulieren kunnen bouwen en aanpassen. Na één training kun je al aan de slag.
Dit is bewust zo ontworpen. We geloven dat de regie over je eigen processen bij de organisatie zelf hoort te liggen. Jij kent je inwoners, jij weet welke vragen relevant zijn, jij ziet waar het proces hapert. Waarom zou je dan afhankelijk zijn van een leverancier voor elke aanpassing?
De no-code aanpak is de sterkste reden waarom gemeenten voor Atabix kiezen als oplossing voor formulieren: volledig in eigen beheer, zonder technische drempel.
Een voorbeeld uit de praktijk: gemeente Drimmelen
Gemeente Drimmelen had eind 2024 een duidelijke opdracht: vóór 1 januari minimaal 20 formulieren verbeteren en live zetten. Na één training bouwden medewerkers zelf meer dan 50 formulieren. Niet wij, maar zij. Volledige regie en eigenaarschap bij de organisatie zelf.
Dit is precies wat we bedoelen met "formulieren in eigen beheer": de organisatie bepaalt het tempo, niet de leverancier
Atabix Formulieren binnen Common Ground
Common Ground hanteert het principe "open source, tenzij". Dat betekent dat open source het uitgangspunt is, maar dat er ruimte is voor oplossingen die aan dezelfde principes voldoen. Naast open source zijn open standaarden en keuzevrijheid minstens zo belangrijk. Een oplossing die voldoet aan deze principes past binnen de Common Ground-gedachte, ook als de broncode niet openbaar is.
Atabix Formulieren is gebouwd op die principes:
Open standaarden als basis
Alle communicatie verloopt via gestandaardiseerde API's. Atabix Formulieren ondersteunt zowel de ZGW API's als StUF. In de praktijk betekent dit: een formulier dat je bouwt in Atabix koppelt direct aan je zaaksysteem. Of dat nu van Atabix is of van een andere leverancier. Geen maatwerk, geen tussenlagen, geen afhankelijkheid van één partij.
Modulair en uitwisselbaar
Atabix Formulieren is onderdeel van de modulaire Atabix Suite, die is opgebouwd uit verschillende onafhankelijke modules: Formulieren, Zaaksysteem en Mijn Portaal. Elk component communiceert via gestandaardiseerde API's. Je kunt Atabix-modules ook combineren met systemen van andere leveranciers. En je kunt één onderdeel vervangen zonder de rest aan te raken.
Geen vendor lock-in
Dit is precies wat Common Ground wil bereiken. Je data zit niet opgesloten in een gesloten systeem. De keuzevrijheid blijft bij jou.
Atabix is een commerciële partner die volledig aansluit bij de Common Ground-principes. Niet als uitzondering, maar als bewuste keuze. Wat telt: open standaarden, uitwisselbaarheid, geen vendor lock-in.
Waar Atabix als partner waarde toevoegt
Atabix past binnen Common Ground. Wat een partner als Atabix daarbinnen toevoegt, is concreet: sneller op gang, minder onzekerheden, en iemand die met je meedenkt.
Expertise bij de start
Bij de implementatie denken Atabix-consultants actief met je mee. Ze brengen ervaring mee van tientallen andere gemeenten, bekijken hoe je processen zijn ingericht en analyseren hoe het efficiënter kan. Ze werken samen met je zodat de oplossing vanaf dag één optimaal is ingericht en je na livegang zelfstandig aan de slag kunt.
Gegarandeerde doorontwikkeling
De zekerheid dat het product wordt onderhouden en verbeterd. Security updates, nieuwe functionaliteit, compatibiliteit met wijzigende standaarden; alles wordt uit handen genomen zodat jij je daar geen zorgen over hoeft te maken.
Geen eigen infrastructuur, maar SaaS
Atabix Formulieren is een SaaS-oplossing. Dat betekent dat je geen eigen servers hoeft te beheren, geen updates hoeft uit te voeren en geen zorgen hebt over beschikbaarheid van je applicaties. Wij regelen de hosting, jij focust op je dienstverlening en je processen
Een vast aanspreekpunt
Bij vragen of problemen heb je altijd één vast aanspreekpunt. Iemand die al bekend is met jou en je situatie. Niet een ticket in een forum, maar persoonlijk contact van een consultant die al weet hoe jouw processen werken en welke keuzes je eerder hebt gemaakt.
Welke aanpak past bij jouw gemeente?
Common Ground biedt keuzevrijheid. Die vrijheid betekent dat je kunt kiezen voor open source oplossingen waar de community aan bouwt. Het betekent ook dat je kunt kiezen voor een leverancier die je de tools geeft om zelf te bouwen, met ondersteuning wanneer je die nodig hebt.
Beide routes zijn valide. De vraag is wat past bij jouw gemeente: wil je volledig zelfstandig bouwen en beheren, of zoek je een partner die je daarbij ondersteunt? Bij Atabix combineer je beide: zelf de regie, met een partner op de achtergrond.
Het verschil zit in het model, niet in de principes.
Benieuwd hoe dit er in de praktijk uitziet? Lees hoe gemeente Drimmelen in korte tijd meer dan 50 formulieren bouwde, of plan een demo in om te zien wat Atabix Formulieren voor jouw organisatie kan betekenen.